DUBBELINTERVIEW


BLIJF ZOEKEN NAAR HET GOEDE

Om onze belofte waar te maken

 pijl-onder-wit


Dubbelinterview - sept2014 - banner-button

Als Rotarians moeten we blijven oefenen om waar te maken wat we beloofd hebben: ‘de toepassing van hoge ethische normen in bedrijf en beroep’ (en in ons persoonlijke leven). Goed handelen dus om verschil te maken, hoe doe je dat? Marie-Anne Verhoeven (RC Zevenhoven) en Arthur Verdonck (RC Hilversum3) in gesprek over onderhoud van het moreel kompas.

 

‘Toen ik voorzitter werd van de Avenue Vocational Service van onze club, ben ik me gaan verdiepen in het begrip ethiek’, vertelt Marie-Anne Verhoeven. ‘Ik vond het belangrijk om er meer mee te doen dan af en toe het beroepspraatje of het bedrijfsbezoek. Daarom organiseren we nu twee keer per jaar een ethiekavond, waarbij we in discussie gaan over stellingen. Het is een begin, maar we zijn nog steeds zoekend naar hoe we het verder kunnen uitdiepen.’
‘Ik vind het een heel belangrijk en mooi initiatief dat er gezocht wordt naar manieren om daar vorm aan te geven’, vult Arthur Verdonck aan. ‘De vraag is natuurlijk: wat verstaan we onder ethiek? Voor mij is ethiek een onderdeel van de praktische filosofie. Het is eigenlijk het voortdurend op zoek zijn naar het goede, het nadenken over de werkelijkheid van ons handelen en daarin proberen het beste te bereiken. Dat gaat niet zomaar, dat vraagt voortdurende oefening. Het is dus eigenlijk een poging om jezelf te verwerkelijken. En dat doe je door kritisch te kijken naar wie je bent, wat je doet en waarom je dat doet, zodat je op het moment dat je belangrijke besluiten moet nemen, grote kans hebt dat je het goede doet.’

 

Veranderende dilemma's

‘Dat zou betekenen dat zelfkennis en levenservaring essentieel zijn voor ethisch besef’, merkt Marie-Anne op. Arthur beaamt dit: 'Ik zie het ook in mijn vak. Ik houd me bezig met mensen die stoornissen hebben in het gedrag en worstelen met wezenlijke levensvraagstukken. Nu ik 65 ben, merk ik dat ik anders tegen vraagstukken aankijk dan twintig of dertig jaar geleden. Natuurlijk veranderen de problemen ook mee met de vele maatschappelijke en technologische ontwikkelingen. Er bestaan morele dilemma’s die we pakweg 25 jaar geleden nog niet kenden, maar waar we ons nu, als gevolg van bijvoorbeeld de grotere medische mogelijkheden, voor geplaatst zien. Ik zie het ook in mijn dagelijks leven. Iets als correspondentie, wat in het pre-internet tijdperk toch minstens een dag of drie in beslag nam, moet nu liefst zo snel mogelijk afgehandeld worden. De tijd en aandacht die nodig zijn om iets te lezen, te interpreteren en na te denken over een antwoord en de mogelijke consequenties van dat antwoord zijn er niet. Het vraagt dan moed om daar niet aan mee te doen, wel je tijd te nemen en zorgvuldig af te blijven wegen wat je zegt en doet.’

 

Moreel kompas

Kunnen Rotarians ethisch het verschil maken? Marie-Anne antwoordt: ‘Nee, als mens kun je het verschil maken, maar niet per se als Rotarian. Om die reden ben ik bij Rotary gegaan en daarom voel ik me er heel erg thuis. Ik denk dat ik wel wat strenger ben voor mezelf dan sommige mensen om mij heen. Ik probeer er altijd naar te streven om dingen beter achter te laten dan dat ik ze heb aangetroffen, zowel op dagelijks niveau als in het grote geheel van mijn leven. Arthur vult aan: ‘Je wordt niet zo’n mens omdat je Rotarian bent, je bent lid van een Rotaryclub omdat je zo’n mens bent. Ik weet dat de reacties op deze vraag in de LinkedIn-groep (zie STELLING) nogal uiteenliepen. Er waren mensen die het onzin vonden, anderen onderschreven het juist. De leidende gedachte daarbij was dat je met je achtergrond en intenties op zijn minst kunt proberen om met z’n allen een soort moreel kompas te vormen in organisaties.’
Marie-Anne: ‘Ik weet het niet, het is zo snel arrogant en belerend. Ik denk dat iedereen heel de dag door geconfronteerd wordt met kleine en grote gewetensvragen, zowel in werk als privé. Mezelf stel ik de vraag regelmatig: welke keuze maak ik? Wat is het goede en wat is het minder goede of het slechte, voor mezelf, voor het bedrijf, of voor die werknemer die wat komt vragen? Het gaat vaak ook simpelweg om wellevendheid.’

 

Arthur valt haar bij. ‘Wat in wezen een vorm van integriteit is. En dat is net als ethiek een moeilijk begrip, want er zijn geen eensluidende definities voor. Je kunt zeggen: rechtvaardig zijn, eerlijk, oprecht, standvastig, niet buigen als de druk op je afkomt. Maar het betekent ook dat ik mij niet verbind met iets of iemand, of met een activiteit waardoor ik innerlijk verscheurd zou kunnen raken. Nu de praktijk, we zijn tenslotte allemaal mensen en ik ben nog nooit iemand tegengekomen die geen fouten maakt. Ik denk dat we moeten proberen zoveel mogelijk onze positieve kanten te ontwikkelen en elkaar er ook op aan durven spreken als het misgaat.’

 

 

 

Marie-Anne Verhoeven (47)

Sinds 2008 lid van RC Zevenbergen. Inkomend voorzitter, afgelopen twee jaar voorzitter Vocational Service, zeer actief op gebied van ethiek bij haar club.

 

Beroep: mededirecteur van staalconstructiebedrijf Verhoeven Constructie BV

 

Dubbelinterview - sept2014 - foto Marie-Anne Verhoeven

 

Arthur Verdonck (65)

Sinds 1983 lid van drie opeenvolgende clubs, nu (charter)lid van RC Hilversum3, lid van het Landelijk Overleg Vocational Service, organisator van onder meer het zeer succesvol seminar 'Arbeidsethos' afgelopen voorjaar 2014.

 

Beroep: neuropsycholoog

 

Dubbelinterview - sept2014 - foto samen

 

'Neem

de tijd om

af te wegen

wat je zegt

en doet'

 

Dubbelinterview - foto 2 - rechts
Dubbelinterview - sept 2014 - foto - links - samen

 

'Niemand is 

foutloos.

We moeten 

elkaar erop

durven

aanspreken'

 

Dubbelinterview - sept14 - Foto Links -klein - samen

Wat is waar?

Goed handelen dus, maar hoe doe je dat? Volgens Arthur en Marie-Anne vraagt het zelfdiscipline, zelfkritiek, steeds weer bij jezelf nagaan of het klopt wat je doet, wat het betekent voor de ander en je afvragen wat de mogelijke gevolgen zijn. Automatisch volgt de vraag: kan de Four-Way Test nog steeds leidend zijn of is er behoefte aan nuance?
‘Rotarians hebben hun twijfels bij de Four-Way Test’, vertelt Marie-Anne. ‘Op mijn verzoek om ethische stellingen in te brengen via de LinkedIn-groep, kreeg ik een leuke reactie dat het antwoord al een struikelblok is, tenslotte weet je vaak niet of iets waar is. Is het dan eigenlijk wel ethisch of integer om dan toch maar wat te zeggen? Moet je niet juist een goede vraag formuleren en zou daar niet veel meer verbinding door ontstaan?’ 
Arthur: ‘Niet iedereen kan elk moment van de dag die vier bekende vragen zondermeer met ’ja’ beantwoorden. Je moet er wel op voorbereid zijn om in het openbaar te verdedigen wat je gaat doen en waarom, en uiteindelijk wat je gedaan hebt.’ Arthur bedacht daarom een alternatieve test, of beter gezegd een toevoeging op de bestaande, die uitgaat van onderzoek en zelfreflectie. Zijn alternatief (zie onder) nodigt uit tot het verwoorden van de eigen motieven, en voegt aan de oorspronkelijke test enkele essentiële vragen toe: wat doe ik? Waarom doe ik het? Wat zijn de mogelijke consequenties? Kan ik die consequenties hanteren?

 

Praktische toepassing

Marie-Anne benadrukt nog eens hoe inspirerend en waardevol het is om binnen Rotary bezig te zijn met het begrip ethiek. ‘Wij discussiëren over stellingen als: “Ethiek in woorden verplicht tot daden” en “Wat ‘hier’ ethisch is, is ‘daar’ niet ethisch”. Je kunt zo’n stelling natuurlijk ook heel concreet maken en koppelen aan begrippen als integriteit en vertrouwen. Ik hoorde dat een club een soort Lagerhuisdebat hield over de stelling: “Een seks-offender kan lid worden van Rotary”. Een heikel onderwerp, maar het bleek een heel interessante en levendige discussie op te leveren.’ 
Arthur krijgt als voorzitter van de districtscommissie Vocational Service veel verzoeken om te komen praten over ethiek. Clubs adviseert hij om minimaal vijf avonden per jaar over Vocational Service te organiseren, waarbij ethiek een belangrijke plaats moet innemen. Een aanrader vindt hij de workshop ‘Toets je intuïtie’ (zie SERVICE), waarbij een moreel vraagstuk of dilemma tot op het bot gefileerd wordt. 

Arthur: ‘Uiteindelijk gaat het daarbij om de besluitvorming. Als je tot een besluit komt, is de laatste vraag natuurlijk: doe ik het ook, ga ik dat besluit ook uitvoeren? Want het kan wel heel verantwoord zijn, maar dat betekent nog niet dat het ook voor alle betrokkenen de juiste beslissing is. Kortom, hoe los je de moeilijke kwesties op en ook als je het niet oplost, hoe ga je daarmee om? Ethiek is ook het streven naar geluk, naar een goed leven. Maar in het woord geluk zit het woordje lukken. Dus als ik gelukkig ben, is het leven dan gelukt? Ik denk het niet, het is nooit klaar.’

 

 


Alternatieve Four-Way Test*

 

  1. Waar ben ik nu mee bezig, wat doe ik, op dit moment?
  2. Wat zijn mijn drijfveren/onderliggende motieven om dit te doen,
    op deze plek, met die persoon, met dat object of die situatie?
  3. Wat zijn de mogelijke consequenties van wat ik nu doe, op dit
    moment, op deze manier?
  4. Als die consequenties volgen, kan ik deze dan hanteren?

 

* Toevoeging van Arthur Verdonck op de bestaande Four-Way Test


 

Tekst: Ellis Meulenbelt. Fotografie: Jonas Briels. 

Marie-Anne en Arthur zijn gefotografeerd in het Centraal Museum te Utrecht, waar kunst (waarin ethiek vaak een belangrijk onderwerp is) van

1500 tot nu te zien is. Op de achtergrond ‘Pretty Vacant’ van het architectenduo Rietveld Landcape (www.centraalmuseum.nl)

Blijven zoeken naar het goede om onze belofte waar te maken | Goed handelen om het verschil te maken. Hoe doe je dat? Als Rotarians moeten we blijven oefenen om waar te maken wat we beloofd hebben: ‘de toepassing van hoge ethische normen in bedrijf en beroep’. Goed handelen om verschil te maken, hoe doe je dat? Marie-Anne Verhoeven (RC Zevenhoven) en Arthur Verdonck (RC Hilversum 3) in gesprek over onderhoud van het moreel kompas.

6/18
Klik op het menu voor inhoud en andere functies.

Gebruik de pijlen aan de zijkant om door het magazine te bladeren.
Loading ...